Leve de Waarheid! Over Nietzsche en het spel met de Waarheid.

Intussen “lopen de onderhandelingen nog” tussen mij en de academische wereld. Dat wil zeggen, er is sprake van enige wederzijdse belangstelling, waarvan nog onduidelijk is hoe serieus die is en in welke richting dat precies zou zijn.

Tom-And-Jerry-Playing-Trick-With-Each-Other

 

*

Voordat ik weet had van de academische filosofie las ik Also sprach Zarathustra van Nietzsche. Als ik maar enige kennis gehad had van filosofie, zou ik dat voorlopig niet gedaan hebben: Dit behoort natuurlijk tot de moeilijkere werken die je zelfs als student die al best iets van filosofie weet, niet geacht word te kunnen interpreteren. Daar zit ook wel iets in, want ik had inderdaad grote moeite om er ook maar iets van te duiden op een manier waarvan ik zelf durfde te geloven dat het ook werkelijk zo bedoeld was.

Toch, ik vind het eigenlijk jammer als ik dat soort dingen niet gewoon mag lezen en proberen te interpreteren zonder dat het gelijk een grote arrogantie is. Ik vind het jammer als ik eerst de werken van de interpretators van de interpretators en hun critici moet doorwerken en ook nog eeuwen geschiedenis die eraan vooraf gingen verplicht ben te kennen: wie heeft wie beïnvloed, het liefst de hele lijn terug tot Plato, voor ik maar een glimp van de Grote Meester zelf geacht word te kunnen begrijpen.

Aan de andere kant: Als ik even al het stof en het nederig maar verstikkend gekronkel van interpretators vergeet, is het inderdaad interessant om dat allemaal te weten. Nadat ik iets van kennis bijgeleerd heb, kan ik toch niet ontkennen dat het iets toegevoegd heeft, en dat ik inderdaad meer ga begrijpen, ja zelfs dat het hele nieuwe perspectieven opent, die ik daarvoor nog helemaal niet gezien had!

Daarbij is het erg fijn om met andere mensen die deze interesse ook hebben, te kunnen praten over een gemeenschappelijke basis van kennis, zelfs als ik er regelmatig niet in slaag om te begrijpen hoe iemand met de grootste flauwekul of met het intrappen van open deuren de leerboeken gehaald heeft. Eigenlijk ben ik dan gewoon jaloers, vrees ik. Maar afgezien daarvan, al die stoffige kennis is inderdaad een vruchtbare bodem voor levendige discussies!

*

Nietzsche-munch

Toch blijf ik lezen op eigen houtje. Bijvoorbeeld die fröhliche Wissenschaft, ook weer van Nietzsche. Niet dat hij de enige filosoof is die me interesseert, maar ik zie mezelf toch een beetje als een volgeling van hem. Hij zou namelijk gezegd hebben: “Als je volgelingen zoekt, zoek dan nullen!”

Alle gekheid op een stokje, ergens denk ik dat ik Nietzsche echt begrijp. Ik zie wat hij doet, wat hem meesterlijk maakt in mijn ogen ten opzichte van de meeste filosofen waarover ik geleerd heb. Die lijken de Waarheid te willen vangen, opeten en verteren. In het ideale geval willen ze haar verwerken tot een kunstmatige abstracte formule, waarmee ze voor iedereen en alle tijden eetbaar gemaakt kan worden.

tom-en-jerry-foto3

Nietzsche’s jacht op de Waarheid lijkt mij anders te zijn. Hij is er niet op uit om haar werkelijk te vangen en op te eten. In plaats daarvan vangt hij steeds een stukje Waarheid in een spel, en laat haar weer ontsnappen! Zo leert hij meer over de levende Waarheid dan al die mensen die haar verteerbaar willen maken!

Hierin is het, dat ik mezelf kan zien als volgeling van Nietzsche. Door afgrond en crisis, en in ieder geval mede geïnspireerd door de teksten van Nietzsche, ben ik eveneens aan het leren om de Waarheid te bejagen met passie voor het spel. Niet meer geloof ik alles wat ik waarneem, denk en van anderen verneem, zoals in mijn kindertijd. Niet meer werk ik me rechtlijnig en rationeel naar de Waarheid toe, zoals ik op het gymnasium geleerd heb. Niet meer vecht ik op leven en dood om het bestaansrecht van mijn persoonlijke Waarheid tegenover die van anderen, zoals ik in de geestelijke gezondheidszorg gedaan heb.

tom en jerry hamer

Intussen toont mijn jacht op de Waarheid vooral veel gelijkenis met Tom en Jerry. Qua orde van grootte en dergelijke slaat deze vergelijking natuurlijk helemaal nergens op, maar verder is de gelijkenis heel duidelijk. Zo zijn mijn toenaderingen nu eens heel inventief, dan weer in hun idiotie voor iedereen duidelijk bij voorbaat gedoemd te mislukken, en ben ik bij mijn missers ook al in dodelijke situaties beland die ik blijkbaar toch overleefd heb. Voor wie het spel weet te waarderen, en voor wie om karikaturale mislukkingen weet te lachen, is de jacht juist zo zeer vermakelijk en zelfs productief!

Om dit blog mee te besluiten, een uitroep vanuit vrijheid en overmoed. Nu het nog kan! Of zal het blijven kunnen?-

Nietzsche zei: God is dood. Ik wil niet met hem in discussie gaan, maar mijn uitroep lijkt toch een natuurlijke opvolger van de zijne:

De Waarheid leeft! Leve de Waarheid!

tom en jerry

Advertenties

6 gedachtes over “Leve de Waarheid! Over Nietzsche en het spel met de Waarheid.

    1. Inderdaad een heel grappig idee, een “Nietzsche koek”, en überhaupt filosofische koeken! 🙂
      Echter er zeker van zijn dat het idee van de Waarheid met een hoofdletter verworpen kan worden is in mijn beleving ook een onterechte zekerheid. Net als God is de Waarheid iets waarover de realiteit zowel kan zijn wel bestaan als niet bestaan zonder dat we daarover absolute zekerheid kunnen verwerven, zodat het een kwestie van geloven wordt. Ik geloof wel in de Waarheid, maar ik heb er alle begrip voor als iemand er niet in gelooft. Overigens kan het schijnbare meningsverschil hem ook zitten in wat wij onder het begrip verstaan, maar met dit argument begin ik griezelig veel te lijken op de analytische taalfilosofen die de meeste levenloze droge stof hebben geproduceerd die me aan de hele filosofie doen vertwijfelen. Misschien kunnen we dus beter een Nietzsche- koek bakken en erom lachen.
      Toch denk ik dat het ook wel een keer leuk zou kunnen zijn om uit te leggen wat ik dan bedoel met die Waarheid. Het is goed mogelijk dat ik dat niet voor elkaar ga krijgen, maar ja dat is het spel. Bedankt voor je reactie, en ik ben nu wel benieuwd of het me lukt om zelf een Nietzsche-koek te bakken!

      Liked by 1 persoon

      1. Dat gaat je vast lukken en anders lach je er om en probeer je het opnieuw op je eigen manier en intuïtie. Zie het als een spel, net als het zoeken naar waarheid. Misschien kunnen we streven naar waarheid maar niet DE waarheid, als een dogma waaraan niet kan worden getwijfeld? Groet van inostrate

        Liked by 1 persoon

    1. Leuk filmpje, met voor mij toch ook deels ook nieuwe kennis en “kennis”. De keuze van welke onderwerpen het belangrijkste zijn en hoe die precies uitgelegd worden lijkt me discutabel maar dat is eigenlijk altijd zo. Misschien is het ook wel geen toeval dat ik abstinentie van alcohol nog helemaal niet als centraal punt herkend had 😛 maar is wel congruent met ten volle willen voelen natuurlijk. Wat betreft de locatie van de Waarheid: Volgens mij zitten we er met zijn allen midden in en is er geen ontsnappen aan, maar kunnen we er toch steeds maar voor een zeeeeeeer beperkt deel waarnemen. Als je er meer van wilt waarnemen, is mijn idee daarover dat dat kan door meer alertheid en meer in twijfel trekken, als dat angst oproept toch zoveel mogelijk open blijven, en door veel verschillende activiteiten en situaties te proberen en veel verschillende manieren van waarnemen en interpreteren. Hoewel een zekere consistentie in het waarnemen van hetzelfde ook zo zijn verdienste heeft in de waarheidsvinding en zelfs noodzakelijk zal zijn om niet in totale chaos te raken. De hele Waarheid is sowieso teveel voor het menselijk vermogen, dus zoekt iedereen een stukje van de Waarheid dat bij het eigen vermogen en voorkeuren past.

      Liked by 1 persoon

      1. Ja cool. Zelfs uit de werken van een grootmeester als Nietzsche haalt toch iedereen weer zijn eigen hoofdpunten…
        Iedereen maakt er maar weer in zekere zin z’n eigen verhaal van. Maar ach, waarom ook niet.

        Met een knipoog naar Nietzsche, schenk ik er zelf maar een goed glas wijn op vanavond.

        Cheers
        Divine Decay

        Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s