Laatste filosofietentamen als randrealistische daad…

Vandaag heb ik mijn laatste tentamen filosofie gedaan. Tenminste, als ik niet verder ga met filosofie studeren, zoals ik in principe besloten denk te hebben. In de aanloop naar dit tentamen kreeg ik het gevoel dat ik van de rand van de wereld zou gaan stappen, of in ieder geval van de rand van een bepaald soort realiteit.

Het is in mijn logica een logisch gevolg van mijn C.V. tot nu toe: eerst paardensport, dan het ambacht van hoefsmid, dan de bachelor Bio-Farmaceutische Wetenschappen (BFW), en nu enkele vakken filosofie. Stuk voor stuk konden ze niet voor mij zijn wat ik van ze verlangde, en gaven mij het gevoel dat dit wederzijds was. Heb ik niet in zekere zin de hele wereld afgewerkt en afgewezen met deze reeks?

En dan wat tentamens betreft, hoewel het tentamen van vandaag zeer onschuldig was, zeker ook in verhouding tot het gevoel dat ik er van tevoren over had: er zijn ook tentamens die wel degelijk het leven in gevaar brengen. Met name tijdens de studie BFW is dat zeer serieus aan de orde geweest voor mij. Ergens tijdens de Master die ik nooit afgemaakt heb, kwam ik erachter dat een poging om het eigen leven te beëindigen, een tentamen suicidii genoemd wordt.

In zekere zin is het alarmerend dat ik dat verband blijf leggen en het gevoel heb dat ik van de wereld ga stappen door nu de studie filosofie achter me te laten. Nog voordat ik het een redelijke kans gegeven heb, ook nog eens. Het komt voort uit een gemoedstoestand van verlammende existentiële angst, die adequaat handelen praktisch onmogelijk maakt, en die erom lijkt te vragen zichzelf te mogen realiseren in de vorm van zo’n dodelijk tentamen….

Toch, en ik hoop dat ik niet te lang doorgeschreven heb alvorens de lezer gerust te willen stellen, is er geen sprake van dat ik nu een doodswens heb. Ik heb daarentegen een hele sterke levenswens, maar wel een die zich voor een ernstig probleem gesteld ziet: Wat moet ik in vredesnaam met mijn leven gaan doen, om zelf het gevoel te kunnen hebben dat ik het goed doe, “leven”?

Al lange tijd zoek ik naar een of ander groot doel waarin ik mezelf kan realiseren en waarin ik mijn eigen bijdrage kan leveren aan een betere wereld, en al die tijd grijp ik mis terwijl de angst mij wel steeds weer weet te grijpen. Men zegt dat ik het ook niet in het grote moet willen, of dat ik wel kleine stapjes moet maken om er te komen. Maar: of het nu werkelijk groot moet zijn of niet, het moet iets zijn dat voor mij groot voelt, anders geeft het niet voldoende motivatie als tegenkracht voor alle negatieve ervaringen die ik immers ook heel groot voel. En: kleine stapjes, prima, maar welke kant op, als ik niet eens weet waarheen?

Soms voel ik wel een inspiratie, een motivatie in een bepaalde richting, maar die wordt zo snel door onzekerheid en angst ondermijnd dat een werkelijke passie niet meer levensvatbaar lijkt, en mijn ratio het idee als zeer onrealistisch moet inschatten. Mijn ratio rekent met alles wat mij wel eens als “beperking” is aangewreven, en met alle factoren die ik heb waargenomen in de maatschappij die kunnen maken dat ik iets zeker niet wil. Dit brengt mij tot de deprimerende uitkomst dat er in deze maatschappij niets is dat voldoet aan de eis “realistisch” en ook aan de eis “aanvaardbaar qua verwachte emotionele ervaring”. Alles wat in de categorie “realistisch” ingeschat wordt, zit onvermijdelijk ook in minstens één van de categorieën “dodelijk saai”, “bevestiging van mijn minderwaardigheidsgevoelens”, “zinloos”, “immoreel”, of “uitzichtloos”.

Ik denk wel dat er reële opties zijn voor mijn ratio om de criteria aan te passen. Een aantal van de “beperkingen” zouden mij ten onrechte aangewreven kunnen zijn, mijn waarneming van de maatschappij is mogelijk niet geheel generaliseerbaar als het om negatieve ervaringen gaat, en de negatieve categorieën die ik op de uiteindelijke opties loslaat, zouden ook minder rigoreus toegepast kunnen worden. Maar: dan zijn er opeens wel weer erg veel opties, die nog slecht voelen ook. De ratio kan de gevoelslading die tot uitdrukking kwam in de vroegere criteria, niet echt wegnemen, en heeft ook geen middelen om zeker te stellen dat die gevoelslading in de eerste plaats onterecht was.

Het studeren voor dit laatste tentamen lukte nauwelijks nog, zo zat ik de existentiële afgrond erachter aan te gapen. Ben ik na het tentamen die afgrond in gestapt? Of loop ik nog als een tekenfilmfiguur over lucht boven de afgrond? Eigenlijk heb ik nu niet meer het gevoel dat ik ga vallen, maar dat kan bedrieglijk zijn! Want in mijn hoofd spookt nog het idee: Als ik op dit punt in mijn leven nog tot iets wil komen dat zinvol voelt en dat hopelijk ook IS, dan zal ik me moeten ontdoen van “het moet wel realistisch zijn”, het rationele criterium waar mijn angsten wel invulling aan weten te geven. Filosofie studeren was de laatste stapsteen, eigenlijk al op het randje van realistisch, nu stap ik van het randje van de realiteit en…..kijk eens aan, het leven gaat gewoon door! Maar wat nu?

Advertenties

2 gedachtes over “Laatste filosofietentamen als randrealistische daad…

  1. Bedankt voor het delen. Ken je niet en kan niet veel meer dan digitaal luisteren…
    Ik ben dan misschien een loser maar ik heb zelf de hoop op dat grote doel en ultieme vervulling bijgesteld. En ik moet eerlijk zijn dat ik misschien wel daardoor soms (eerlijk: niet vaak) een gevoel van voldoening haal uit iets kleins en ogenschijnlijk onbenulligs.
    Anyways, wens je succes met je eigen tocht, ik blijf je online volgen.
    Cheers
    Divine Decay

    Like

  2. Dank voor je reactie! De gedrevenheid is voor mij zo zeer een natuurlijke drift, dat het me tegen alle redelijkheid in hoe dan ook levensgevaarlijk voorkomt om hem te willen dempen, zelfs al zou ik in werkelijkheid kansloos zijn. Ultieme vervulling verwacht ik desondanks niet, en ik ervaar het zelfs wel als een heel klein stukje daadwerkelijke vervulling als ik weet dat de stukken die ik schrijf echt door mensen gelezen en gewaardeerd worden! Dan heb ik dus toch al iets kunnen betekenen!

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s