Terugkeer van leven en licht: Zelfoverwinning in een schilderwerkje.

Inmiddels ben ik klaar met therapie en GGZ. Nog voel ik me nerveus en rusteloos, zonder richting onder aan de sociale ladder, zoekend naar hoe ik kan en wil leven. Maar deze “tegeltjeswijsheid” die ik ten afscheid van team schematherapie heb meegekregen, geeft mij goed advies voor mijn zoektocht:

20151106_124728~2

Te lang heb ik alleen naar mijn tekortkomingen gezocht, en bij twijfel steeds geloofd dat ze echt bestonden….

Onder andere in U-lab en filosofie, maar ook via andere wegen begin ik langzaam maar zeker steeds meer contact te vinden met mensen bij wie ik enige vorm van aansluiting en erkenning vind. Zelfstigma en angst beginnen hierdoor merkbaar af te nemen, en ik begin zelfs iets van “talent en kracht” bij mezelf te herkennen.

Hoewel ik graag nieuwe dingen leer, heb ik er meestal veel bij te overwinnen. Haast iedere fout die ik maak of zou kunnen maken, heeft de neiging om zich tot een soort natuurramp te ontwikkelen in mijn innerlijke ervaring. Ik wil dat overwinnen, in het schrijven, in het sociale verkeer, overal waar ik maar kan, steeds een beetje meer.

In dat kader wil ik nu het verhaal vertellen van een schilderwerk dat zo’n overwinning was, en een grote doorbraak betekende in mijn gevoelsleven. Een verhaal dat speelde in zomerdagen die voor mij donkerder waren dan de winterdagen nu. Geen licht scheen de duisternis te kunnen verdrijven….

“Overwinning op het rampjaar 2012”

In de zomer van 2013 was “dagbesteding” nog het minst zinloze waar ik mezelf toe in staat achtte, en ik voelde me enorm gehandicapt en kansloos. Op een gegeven moment had ik een idee voor een schilderij, maar geen flauw benul van hoe ik het aan moest pakken. Ik wist niet eens hoe ik vingerhoedskruid zou gaan schilderen zodanig dat de plant überhaupt herkenbaar zou zijn.  De begeleiding vond een schilderij met alleen een stukje van de plant dus meer dan ambitieus genoeg. Ik kon wel een plaatje van vingerhoedskruid zoeken op internet, en dan afdrukken en overtrekken. Zo’n hele compositie dat hoefde helemaal niet, tenslotte waren we geen professionele kunstenaars, en ik kwam hier niet voor mijn zweetvoeten.

Maar het idee voor dit werk was ontstaan uit een intense en sterk tot mijn verbeelding sprekende ervaring uit de tijd van mijn laatste opname in een psychiatrisch ziekenhuis, in 2012. Mijn motivatie om het werk toch tot stand te brengen was zo sterk dat ik me niet liet stoppen.

Tijdens de opname in “de hel op aarde” in 2012 was mijn bestaan ondraaglijk, en ik was 99% overtuigd dat het bovendien uitzichtloos was. Dit bracht mij tot het idee om de giftige plant vingerhoedskruid die toen overal in bloei stond, te gebruiken om aan dit bestaan te ontsnappen. Ik werd lange tijd geïntrigeerd door het idee, vond het eigenlijk een slecht idee, maar kon het niet loslaten.  Op een gegeven moment begon het idee zo dwingend te worden dat ik voelde dat ik het zou gaan doen. In een poging om toch nog tot een andere oplossing te komen, probeerde ik het met de verpleging te bespreken, maar ik kwam niet goed uit mijn woorden. De verpleegkundige had daar geen geduld voor en zei iets in de zin van “Ja, ja, zorg nou maar dat je op tijd klaar bent voor het volgende onderdeel van het dagprogramma!” Toen had ik geen enkele reden meer om mijn plan onuitgevoerd te laten. Ik ging linea recta naar de dichtstbij zijnde tuin waar het spul bloeide. Ik plukte snel, smokkelde het mee naar mijn kamer, en begon te eten….

Mismoedig zette ik door met mijn eigen plan voor het schilderij. Het was de tijd dat het vingerhoedskruid in bloei stond, en ik maakte zelf foto’s die ik als voorbeeld gebruikte. Een voorbeeld voor de Rampspoed die ik midden in mijn schilderij wilde vond ik in een van de boekjes met plaatjes die de dagbesteding had staan. Toevallig kwam ik daarin “het lot en zijn dochters” van Albrecht Dürer tegen (zie afbeelding hieronder). Ik zag, in dat schilderij op de achtergrond, de hemel naar beneden komen, en tegelijk vlammen de hemel bestormen, en wist: Dit is wat ik zoek. Dit is de gevoelslading van mijn crisis!

3403-lot-fleeing-with-his-daughters-from-sodom20130617_17505620130617_17512320130628_150002

Het eten van de giftige plant was een verfrissende sensatie! Een herinnering activeerde mijn verbeelding, en ik zag een klein meisje. Het was een levendig en nieuwsgierig kind, weliswaar al jong bewust van risico en van gevoelens van anderen. Zij had net van haar vader geleerd dat die prachtige plant, vingerhoedskruid, giftig was! En nu keek ze mij, de vertwijfelde, verwarde volwassen vrouw, met grote blauwe ogen aan, ontzet! Nergens in haar denken kon dit kleine meisje begrijpen waarom ik dit deed, en ze vond het heel erg!

Nadat het me tot mijn grote verrassing gelukt was om het vingerhoedskruid herkenbaar en levendig op het doek te krijgen, voltrok het uitwerken van de rampspoed zich al haast als een euforische verlossing! Ik kon bijna niet geloven wat ik onder mijn handen zag ontstaan, wat ik blijkbaar kon! Ik had me door het gevoel dat ik helemaal niets kon heen gewerkt, naar een overwinning op de crisis die achter me lag. Ik had van tevoren niet voorzien dat het dramatische werk, met de rampspoed centraal, toch een enorm krachtige positieve gevoelslading zou krijgen. Deze ramp was verwoestend en creatief tegelijk, een ware natuurkracht, een einde dat ook een begin was!

20130726_10425020130730_104536

Opeens begreep ik dat ik nog dezelfde was als toen, weliswaar heel wat nare ervaringen verder, maar ik was nog dezelfde en wilde nog altijd leven! Alle tot doodsvonnis bevorderde foutieve abstracties van mijn zijn moesten wijken voor de ogen van dit meisje. Haar onbegrip deed mij begrijpen: Ik ben goed gek dat ik vingerhoedskruid eet, en eigenlijk wil ik nog steeds niets liever dan leven!

Het afmaken van het schilderij was voor mij de terugkeer van het leven. Hoewel ik voorzag dat het leven nog vaak genoeg moeilijk zou worden, wist ik dat ik de echte crisis nu overwonnen had. In het schilderij zijn zeer sterke tegenstrijdige gevoelens verenigd tot zuivere levenskracht, sterker dan ooit tevoren!

Ook de aanblik van vingerhoedskruid is sindsdien niet meer hetzelfde. Niet meer slechts een mooie plant, of zelfs een plant die gif en geneesmiddel tegelijk is, maar een levend symbool voor zowel de keuze voor de dood als de keuze voor het leven. Steeds wanneer ik nu vingerhoedskruid zie, voel ik weer extra intens dat ik leef! Maar genoeg woorden nu. De beelden willen ook iets zeggen!!

 overwinning op het rampjaar 2012

20150723_173642
20150610_13403320150723_174128

 

 

 

 

Advertenties

2 gedachtes over “Terugkeer van leven en licht: Zelfoverwinning in een schilderwerkje.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s