Negatief narcisme, gif en geneesmiddel.

 

zelfreflectie donker

Al geruime tijd vrees ik dat anderen denken dat ik aan een soort negatief narcisme doe, dit maar niks vinden en daarin groot gelijk hebben. Ik ben nogal veel met mezelf bezig, en dan vooral met mijn angsten, frustraties, problemen en tekortkomingen van al dan niet imaginaire aard. Vandaar de term “negatief narcisme”.

Ook met het bloggen betrap ik me op veel van dat negatief narcisme. Daarom wil ik nu graag iets uitleggen over de achtergrond van dit gedrag. Ik denk dat ik er weliswaar nog teveel aan vast zit, maar dat het niet zuiver slecht is.

Negatief narcisme als zelftwijfel op zoek naar kennis.

In essentie komt mijn egocentrisch gedrag voort uit diepgaande zelftwijfel. Omdat twijfel het begin van kennis is, kan ik die twijfel niet negeren. Ik zoek naar kennis, wil weten wie ik ben, wat ik kan. Juist omdat ik alleen dan een goede basis heb om in de buitenwereld en met andere mensen tot zinvolle activiteit te komen. Uiteindelijk is dat wat ik werkelijk wil.

Mijn zoektocht naar zelfkennis is door de diepste krochten van de hel in het GGZ gegaan. Daar heb ik uitgebreid vivisectie gedaan op mijn ziel en persoonlijkheid, en alle mogelijkheden van wat maar mis met iemand kan zijn, serieus voor mezelf overwogen. Onder lange tijd aanhoudende aanmoediging vanuit het GGZ,  heb ik al mijn vermeende sterke kanten onder vuur genomen, en me afgevraagd of ze niet in werkelijkheid ziekelijk zwak zijn. Er is tijdens mijn zoektocht naar zelfkennis veel geweld gebruikt, zodat er niets positiefs meer overeind kon blijven staan.

De enige min of meer betrouwbare eigenschap die mij nog overbleef in mijn zelfbeeld, is een flinke dosis neuroticisme. Daarnaast is er diep in mij  een vurig in stand gehouden indruk dat er ergens positieve kwaliteiten moeten zijn. Soms denk ik er iets over te weten, wat mijn sterke kanten werkelijk zijn. Maar ze kunnen niet als een paal boven water staan. Voor mij zijn ze niet te bewijzen en nauwelijks te verdedigen. Vandaar ontstaat mijn streven om bewijzen te brengen vanuit het negatieve, het enige dat nog enigszins betrouwbaar lijkt.

Noodzakelijkheid en gevaar van de aandacht voor problemen.

Ook in mijn huidige therapiegroep wordt het meeste werk gedaan vanuit intensieve aandacht voor onze problemen. Deze therapiegroep biedt nu gelukkig wel een vriendelijke en veilige omgeving. Ik kan nu eindelijk constructief werken met mijn problemen, in tegenstelling tot het destructieve werk dat ik jarenlang gedaan heb. Maar het is nog steeds nodig om met mijn problemen bezig te zijn, om ze te kunnen oplossen.

Vanwege deze noodzaak tot intensief bezig zijn met de eigen problemen, krijgen veel mensen met psychische problemen ook te maken met moraliserende verwijten dat ze teveel met zichzelf bezig zijn. Terwijl deze mensen echt grote problemen hebben met zichzelf, waar dringend iets aan moet gebeuren. Dit geldt óók als het erom gaat dat anderen nog ooit eens plezier van hen kunnen hebben, maar dat blijkt moeilijk uit te leggen aan mensen die op dit moment vooral last hebben van iemands gezeur over zichzelf.

20150613_195704

De verwijten, hoe irritant en niet helpend ook, zijn meestal niet eens geheel onzinnig. Er is een groot risico om door te schieten met negatieve aandacht voor zichzelf. Ik denk dat de meeste mensen de natuurlijke en gezonde neiging bezitten om voldoende aandacht aan zichzelf te besteden. Sterke aandacht voor gevaar en problemen is ook noodzakelijk om te overleven, als er echt gevaar is. Maar als het gaat over gevaar dat zich vooral in ons eigen hoofd afspeelt, blijkt het vaak erg moeilijk te zijn om hier goed mee om te gaan. Mensen die geneigd zijn tot veel angst en een sterke focus op problemen, hebben daardoor een verhoogd risico op psychische problemen èn een verhoogd risico om daar teveel mee bezig te zijn. Als mensen zodanig verstrikt raken in zelf bedachte ellende en bijbehorende negatieve emoties, dat redelijkheid en vriendelijkheid niet meer binnen lijken te komen, wordt deze manier van aandacht verdelen zelf gevaarlijk. Daarbij zullen verwijten meestal een negatief effect hebben, maar de wanhoop verspreidt zich over de omgeving, die nog wel gezien heeft hoe deze ramp zich ontwikkeld heeft doordat iemand een negatieve focus op zichzelf heeft…

Het blijkt dus dat een al te sterke aandacht voor de eigen problemen behoorlijk giftig kan zijn. Maar de dosis maakt ook hier het verschil tussen geneesmiddel en gif. De uitdaging zit voor mij niet in het vermijden ervan, maar in het juist doseren.

In mijn beleving zijn veel mensen te bang voor het gif, en doen het tegendeel van wat ik doe. Ze stoppen hun problemen weg voor anderen en vaak ook nog voor zichzelf. Hierdoor worden ze niet goed zichtbaar terwijl ze er wel zijn. Het ongezien laten voortwoekeren van problemen lijkt me niet minder rampzalig dan een overdosis aan aandacht voor problemen. Ik streef ernaar om problemen aan het licht te brengen, inzichtelijk te maken, en andere mensen met problemen te laten zien dat ze niet alleen zijn.

Bevrijding van het negatief gevoel in beweging!

Soms voelt het zelfs bevrijdend, bevredigend en positief, om het negatieve vanuit mezelf naar buiten te brengen. Negatieve emoties willen iets in beweging brengen, zijn daarin misschien nog wel feller dan positieve emoties. Juist als ze tegengehouden worden, worden ze gemeen en giftig. Ze de beweging laten brengen die ze nastreven, is een grote bevrijding. Wel kan het moeilijk en riskant zijn om de weg te vinden waarop ze tot hun ware en goede werking kunnen komen. Ik heb dit lang niet mogen of durven oefenen, en nu doe ik het wel.

zelfreflectie veel

Ik hoop dus dat ik ergens wel goed bezig ben, maar tegelijk weet ik ook dat ik vaak een te hoge dosis neem. Steeds als dit enige keuze is die voor mij open lijkt te staan, behalve niets doen. Vandaar dat ik met vergiftigingsverschijnselen en al, mijn weg voortzet, als een negatief narcist door nacht en nevel. Zonder zekerheid of stabiliteit in mezelf waarop ik kan vertrouwen. Maar met een klein vonkje hoop en een vurige wil tot leven! Zoekend naar wat mij nog ontbreekt, naar het ware positieve en naar de ander….

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s